Ilustración del Verso 26

अथ तेपे स सुचिरं प्रीणन् गोविन्दमव्ययम् ।
श्वेतद्वीपपतिं कृष्णं गोलोकस्थं परात्परम् ।
प्रकृत्या गुणरूपिण्या रूपिण्या पर्युपासितम् ।
सहस्रदलसम्पन्ने कोटिकिञ्जल्कबृंहिते ।
भूमिश्चिन्तामणिस्तत्र कर्णिकारे महासने ।
समासीनं चिदानन्दं ज्योतिरूपं सनातनम् ।
शब्दब्रह्ममयं वेणुं वादयन्तं मुखाम्बुजे ।
विलासिनीगणवृतं स्वैः स्वैरंशैरभिष्टुतम् ॥ २६ ॥

atha tepe sa suciraṁ prīṇan govindam avyayam
śvetadvīpa-patiṁ kṛṣṇaṁ goloka-sthaṁ parāt param
prakṛtyā guṇa-rūpiṇyā rūpiṇyā paryupāsitam
sahasra-dala-sampanne koṭi-kiñjalka-bṛṁhite
bhūmiś cintāmaṇis tatra karṇikāre mahāsane
samāsīnaṁ cid-ānandaṁ jyotirūpaṁ sanātanam
śabda-brahma-mayaṁ veṇuṁ vādayantaṁ mukhāmbuje
vilāsinī-gaṇa-vṛtaṁ svaiḥ svair aṁśair abhiṣṭutam

atha—entonces; tepe—practicó austeridades; saḥ—él, Brahmā; suciram—durante mucho tiempo; prīṇan—complaciendo, tratando de complacer; govindam—a Govinda; avyayam—imperecedero; śvetadvīpa-patim—al Señor de Śvetadvīpa; kṛṣṇam—a Kṛṣṇa; goloka-stham—situado en Goloka; parāt param—supremo más allá de lo supremo; prakṛtyā—por la naturaleza material; guṇa-rūpiṇyā—cuya forma consiste en los guṇas; rūpiṇyā—personificada, dotada de forma; paryupāsitam—adorado por todas partes; sahasra-dala-sampanne—dotado de mil pétalos; koṭi-kiñjalka-bṛṁhite—adornado y expandido con millones de filamentos; bhūmiḥ cintāmaṇiḥ—el suelo es de cintāmaṇi; tatra—allí; karṇikāre—dentro del pericarpio; mahā-āsane—sobre un gran asiento; samāsīnam—sentado; cit-ānandam—de la naturaleza de la conciencia y la bienaventuranza; jyotirūpam—cuya forma es refulgencia; sanātanam—eterno; śabda-brahma-mayam—compuesto de sonido trascendental; veṇum—la flauta; vādayantam—tocando; mukhāmbuje—con Su boca de loto; vilāsinī-gaṇa-vṛtam—rodeado por un grupo de mujeres juguetonas; svaiḥ svaiḥ aṁśaiḥ—por Sus respectivas expansiones; abhiṣṭutam—alabado.

Entonces Brahmā practicó austeridades durante mucho tiempo, tratando de complacer al imperecedero Govinda, el Señor de Śvetadvīpa, Kṛṣṇa, que reside en Goloka y es el supremo más allá de lo supremo. Él es adorado por todas partes por Su propia naturaleza material personificada, cuya forma consiste en los guṇas.

Allí, sobre un suelo de cintāmaṇi, dentro del pericarpio de un loto dotado de mil pétalos y adornado con millones de filamentos, Él estaba sentado sobre un gran trono.

Eterno y de la naturaleza de la conciencia y la bienaventuranza, con una forma constituida de refulgencia, tocaba con Su boca de loto una flauta compuesta de sonido trascendental. Estaba rodeado por un grupo de mujeres juguetonas y era alabado por Sus propias expansiones.

Dig-darśinī-ṭīkā

Jīva Gosvāmī

Por medio de ese mantra y de acuerdo con su deseo específico, Brahmā adoró a Śrī Govinda, dotado de la potencia particular necesaria para la creación, situado sobre el asiento sagrado conocido como Gokula y conforme al himno que se presentará más adelante. Esto se describe en las cuatro estrofas que comienzan con atha tepe.

El término guṇa-rūpiṇyā significa «cuya naturaleza consiste en las modalidades de la bondad, la pasión y la ignorancia». Rūpiṇyā significa «dotada de forma». Paryupāsitam significa «adorado por todas partes» y se refiere a Māyā personificada, que, permaneciendo fuera de ese reino, lo adora mediante la meditación y otras formas de adoración.

Así, el Śrīmad-Bhāgavatam afirma: māyā parety abhimukhe ca vilajjamānā. «Māyā se retira, avergonzada de presentarse ante Él». También se afirma: balim udvahanti samadanty ajayānimiṣāḥ. «Junto con Māyā, los semidioses te ofrecen tributo y se regocijan».

La palabra aṁśaiḥ significa aquí «por medio de los compañeros situados en los recintos circundantes».

Brahma-saṁhitā-prakāśinī

Bhaktivinoda Ṭhākura
Verso 26

Tratando de complacer a Govinda, Brahmā practicó austeridades durante mucho tiempo, meditando en Kṛṣṇa, el Señor de Śvetadvīpa, que reside en Goloka. Su meditación era la siguiente:

Sobre un suelo compuesto de cintāmaṇi se alza un loto dotado de mil pétalos y adornado con millones de filamentos. Dentro de su pericarpio se encuentra un gran trono. Sobre ese trono está sentado Śrī Kṛṣṇa eterno, cuya naturaleza es conciencia espiritual, bienaventuranza y refulgencia.

Con Su boca de loto toca una flauta compuesta de sonido trascendental (śabda-brahma). Está rodeado de gopīs juguetonas y es alabado por Sus propios compañeros, que residen en los recintos circundantes de Su morada. La naturaleza material personificada (prakṛti), cuyas formas consisten en los guṇas, lo adora desde el exterior.

Aunque el objeto de la meditación es enteramente espiritual, Māyā, la potencia externa, cuya naturaleza está relacionada con la modalidad de la pasión y que adopta formas como Durgā, constituidas por los tres guṇas, medita reverentemente en Kṛṣṇa desde el exterior.

Mientras permanezcan deseos materiales en nuestro corazón, debemos adorar al Señor a quien la propia Māyā-devī adora. No debemos adorar a Māyā-devī de manera independiente, pues solo su Señor, digno de adoración, posee el poder de satisfacer toda aspiración. Por eso, el Śrīmad-Bhāgavatam (2.3.10) afirma:

akāmaḥ sarva-kāmo vā mokṣa-kāma udāra-dhīḥ
tīvreṇa bhakti-yogena yajeta puruṣaṁ param

«Ya sea que esté libre de deseos, lleno de deseos o deseoso de liberación, una persona inteligente debe adorar a la Persona Suprema con intenso servicio devocional».

El significado es que, aunque los diversos semidioses, como manifestaciones de la opulencia del Señor, puedan conceder resultados particulares, una persona verdaderamente sabia no los adora de manera independiente. Adora al propio Señor Supremo, que posee el poder de conceder todo resultado.

Por consiguiente, Brahmā meditó desde lejos en Kṛṣṇa, quien disfruta de Sus pasatiempos en Goloka y es el Señor digno de adoración incluso para Māyā-devī.

El servicio devocional puro, libre de todo deseo ulterior (anyābhilāṣitā-śūnyā), recibe el nombre de servicio devocional sin deseos (niṣkāma-bhakti). Sin embargo, el servicio devocional de Brahmā y de otros pertenece a la categoría de la devoción mezclada con deseos (sakāma-bhakti). Incluso dentro de ese servicio devocional puede estar presente una forma de altruismo relativo. Este tema se explica más ampliamente en los cinco últimos versos de la Brahma-saṁhitā. Hasta que el alma condicionada alcanza la realización de su verdadera identidad espiritual (svarūpa-siddhi), esta adoración (bhajana) sigue siendo una forma adecuada de práctica devocional.